Fed yetkililerinin enflasyon vurgusu ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler küresel piyasalarda baskı oluşturuyor. Faiz artırım beklentileri yükselirken petrol fiyatları tırmanıyor.
Küresel piyasalar yeni haftaya, ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin enflasyonla mücadele vurgusu ve Orta Doğu’daki artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle negatif bir başlangıç yaptı. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, Fed Başkanı Kevin Warsh’un enflasyonla ilgili değerlendirmelerine katıldığını ve enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü belirtti.
Warsh, Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda yaptığı konuşmada, enflasyonun hedeflenen seviyeye gerilememesi durumunda para politikasında ek adımların gerekebileceği sinyalini verdi. İş gücü piyasasının tam istihdamla uyumlu olduğuna inanmakla birlikte, fiyat istikrarı hedefine yönelik rakamların endişe verici olduğunu vurgulayan Warsh, Fed’in ana odağının fiyatlar olması gerektiğini söyledi.
Warsh’un enflasyonla mücadele konusundaki kararlılığını vurgulaması, para piyasalarında Fed’in eylül ayında faiz artırımına gitme olasılığını yüzde 60’a yükseltti. Bu durum, piyasalardaki risk iştahını olumsuz etkiledi. Cuma günü 12 baz puan artışla yüzde 4,36’ya çıkan ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi, yeni haftada yüzde 4,33 seviyesinde dengelendi. 10 yıllık tahvil faizi ise 5 baz puan artışla yüzde 4,73’ten yüzde 4,71’e geriledi.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump’ın Venezuela ile büyük bir petrol anlaşması yaptığına dair açıklamaları ve ABD Hazine Bakanlığı’nın İran’a yönelik ekonomik yaptırımlar kapsamında Banque Misr’in BAE şubesinin ABD finans kuruluşlarıyla muhabir bankacılık erişimini iptal etme önerisi, Orta Doğu’daki jeopolitik riskleri artırdı.
ABD ordusunun İran’ın Lark Adası’na düzenlediği saldırı, küresel piyasalardaki satış baskısını artırırken, petrol fiyatlarında yükselişlere neden oldu. Bölgedeki belirsizliğin artmasıyla aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,6 artışla 90,95 dolara kadar yükseldi.
Piyasalar, ABD’nin İran’a karşı askeri eylemler yerine ekonomik yaptırımlara odaklanacağı beklentisiyle hareket ederken, son saldırılar bölgedeki durumu daha da karmaşık hale getirdi. İran basını, saldırı sonrası bölgedeki hedeflere füze ateşlendiğini duyurdu.
Fed Başkanı Warsh’un açıklamaları sonrası cuma günü ons altın 3,2 azalarak 4.455 dolara geriledi. Yeni günde ise önceki kapanışın yüzde 0,8 altında 4.420 dolardan işlem görüyor. Dolar endeksi ise cuma günü 99,7 seviyesine çıkarak 14 Ağustos’tan bu yana en yüksek seviyeyi görmesinin ardından yeni işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 99,6’ya geriledi.
Bu hafta ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi, piyasaların yönünü belirlemede ve Fed’in gelecekteki politikalarına ışık tutmada kritik rol oynayacak.
New York borsası, Fed Başkanı Warsh’un enflasyondaki iyileşme sinyallerinin yetersizliğine işaret etmesiyle cuma gününü düşüşle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,02, S&P 500 endeksi yüzde 0,25 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,52 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Avrupa borsaları ise güçlü şirket bilançolarının desteğiyle cuma gününü yükselişle kapattı. Avro Bölgesi’nde ekonomik güven endeksi ağustosta 1,3 puan artarak 98,4 puana yükseldi. Fransa CAC 40 endeksi yüzde 0,98, İtalya FTSE MIB yüzde 0,67, İngiltere FTSE 100 yüzde 0,29 ve Almanya DAX 40 yüzde 0,77 değer kazandı. DAX 40, 26.618,74 puana çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü. Ancak Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
Asya borsalarında ise negatif bir seyir hakim. Çin’de açıklanan imalat sanayi PMI verileri, ekonomik aktivitedeki sıkıntıların sürdüğünü gösterdi. Japonya’da temmuz ayı imalat sanayi PMI beklentilerin altında kalsa da haziran ayına göre hızlandı. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,95’e çıkarken, dolar/yen paritesi 160,2 seviyesine ulaştıktan sonra 159,8’de dengelendi. Nikkei 225 endeksi yüzde 0,9, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hang Seng endeksi yüzde 0,7 ve Kospi endeksi yüzde 1,2 geriledi.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi cuma günü yüzde 0,45 artışla 14.641,56 puandan kapandı. Dolar/TL ise cuma gününü yüzde 0,16 artışla 48,2380’dan tamamladıktan sonra, bankalararası piyasada 48,2600’dan işlem görüyor.
Analistler, endeks ve pay vadeli kontratlarda vade sonu nedeniyle piyasalarda oynaklığın artabileceği uyarısında bulundu. Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri de piyasaların gündeminde yer alıyor.
Bugün yurt içinde büyüme verileri açıklanacak. Ekonomistler, GSYH’nin ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,80 artacağını tahmin ediyor. Yurt dışında ise Almanya’da enflasyon ve ABD’de Dallas Fed imalat aktivite endeksi takip edilecek.
