Ay’da saat kaç? ABD ve Çin bu konuda hemfikir değil

19. yüzyılda Greenwich Ortalama Zamanı ile başlayan standart saat uygulaması, dünya genelinde tren rotalarını düzenlemek amacıyla ortaya çıkmıştı. Günümüzde ise uzayda benzer bir zorunlulukla karşı karşıyayız. ABD, NASA aracılığıyla Ay için “Eşgüdümlü Ay Zamanı” adında evrensel bir sistem kurmaya çalışıyor. Ancak Çin, bu standardı kabul etmeye isteksiz görünüyor.

Uzayda görev yapacak uyduların ve uzay araçlarının birbiriyle sorunsuz haberleşebilmesi için kesin bir zaman birliğine ihtiyaç bulunmaktadır. GPS sistemlerindeki saatlerin mikrosaniye düzeyinde bile farklılık göstermesi, konum hesaplamalarında yüzlerce metrelik sapmalara neden olmaktadır. Bu durum özellikle insanlı uzay uçuşları ve acil iniş senaryolarında ölümcül sonuçlar doğurma riski taşımaktadır.

ABD, toplam uzay görevi sayısında önde olsa da Çin, Ay’ın karanlık yüzü ile iletişimi sağlayan röle uydularına sahip tek ülke konumundadır. Bu durum, Çin’e gelecekte kurulacak bir Ay GPS sistemi için büyük bir avantaj sağlamaktadır. Çin’in kendi standartlarını oluşturmak isteği, özel uzay şirketlerinin bu ülkeye yatırım yapma olasılığını artırabilir.

Çin, son olarak “Ay Zamanı Efemerisi” adını verdiği kendi matematiksel zaman modelini duyurmuştur. Zamanın göreliliği ve Ay’daki fiziksel gerçeklik, Ay’da zaman ayarını zorlaştıran faktörler arasındadır. Genel görelilik teorisine göre yer çekimi zamanın akışını etkiler ve Ay’daki saatler, Dünya’daki saatlere göre günde yaklaşık 56 mikrosaniye daha hızlı işler.

Gelecekte kurulması planlanan Ay ekonomisi ve kalıcı üsler için zaman farkının Dünya zamanına hassas bir şekilde uyarlanması gerekmektedir. Her iki ülkenin bilimsel kurumları, siyasi çekişmelere rağmen uzaydaki operasyonları güvenli kılmak adına matematiksel ve fiziksel veriler üzerinde uzlaşarak danışmanlık düzeyinde iletişim kurmaya devam etmektedir.