Uluslararası Enerji Ajansı raporu, Türkiye’deki çatıların 120 GW güneş enerjisi potansiyeli taşıdığını ortaya koydu. Bu potansiyelin kullanımı enerji güvenliğini artıracak.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) raporuna göre, Türkiye’deki çatıların toplam 120 gigavat (GW) güneş enerjisi potansiyeli bulunuyor. Bu potansiyelin değerlendirilmesi, elektrik üretiminin daha fazla noktaya dağıtılmasını sağlayarak enerji sisteminin merkezi yapısını azaltacak ve güneş enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payını artıracak.
Bu model, enerji üretiminde sübvansiyonlara bağımlılığı azaltırken, tüketicilerin kendi elektriğini daha uygun maliyetlerle üretmesine olanak tanıyor. En yüksek çatı tipi güneş enerjisi potansiyeline sahip iller ise İzmir, İstanbul ve Ankara olarak belirlendi.
Çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaştırılması, yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda enerji güvenliğini de güçlendiriyor. Özellikle deprem gibi doğal afetler sonrasında merkezi enerji sistemlerinde yaşanabilecek kesintilere karşı, bu sistemler elektrik arzının sürekliliğini sağlayarak daha dayanıklı ve dağıtık bir enerji yapısına katkıda bulunuyor.
Büyük ölçekli santrallere kıyasla avantajlar sunan çatı tipi sistemlerin yaygınlaşmasının önünde düzenleyici ve uygulamaya ilişkin engeller mevcut. Türkiye, 2019’da hayata geçirdiği net metering sistemiyle ihtiyaç fazlası elektriğin satılmasına imkan tanıdı. Ancak kurulum süreçlerinin uzunluğu, birden fazla kurumun onayı gerektirmesi nedeniyle 27 haftaya kadar uzayabiliyor.
Türkiye, 2035 yılı rüzgar ve güneş enerjisi hedeflerine ulaşmak için reformlar yapıyor. 24 Temmuz 2025’teki yasal düzenlemelerle rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin izin süreçleri yaklaşık 48 aydan 18 aya indirildi.
Başvuru süreçlerinin iyileştirilmesi ve yeni binalarla kamu binalarında çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, Türkiye’nin enerji hedeflerine ulaşmasına ve kendi kendine yeterlilik düzeyini artırmasına yardımcı olacak adımlar olarak görülüyor. Güneş fotovoltaik teknolojisi, lisanssız elektrik üretiminden en çok yararlanan kaynak oldu ve konut ile tarım sektörlerinde kurulumları hızlandırdı.
Fotovoltaik güneş, 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin lisanssız elektrik üretim kapasitesinin yüzde 97’sini, yani yaklaşık 23 GW’ını oluşturdu. Bu kapasitenin artırılması için dağıtık enerji altyapısının güçlendirilmesi ve akıllı sayaçların kullanımı önem taşıyor. Yol haritasının hedefleri arasında, elektrik sistemine 35 GW esnek kaynak kazandırmak bulunuyor.
Bu kapasitenin 10 GW’ı depolama sistemleriyle birlikte çatı tipi güneş enerjisi, 10 GW’ı büyük ölçekli enerji depolama, 5 GW’ı şebeke yönetimi ve 10 GW’ı talep tarafı yönetimi ile sağlanacak. Dağıtık üretimin yaygınlaştırılması, akıllı sayaçlar ve enerji depolama kapasitesinin artırılmasıyla, çatı tipi güneş enerjisinin Türkiye’nin elektrik sisteminde yenilenebilir enerji payını ve enerji arz güvenliğini artırmada daha büyük bir rol oynaması bekleniyor.
