Sırbistan’da 6,4 milyonu aşkın seçmen, iki yıldır süren öğrenci protestolarının ve Cumhurbaşkanı Vucic’in kararıyla yarın sandık başına gidiyor.
Sırbistan’da 6 milyon 450 bin 523 seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere yarın erken genel seçimler için sandık başına gidiyor. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in eylülde parlamentoyu feshetmesiyle başlayan bu süreç, yaklaşık iki yıldır devam eden öğrenci protestolarının gölgesinde gerçekleşiyor.
Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Seçim barajı yüzde 3 olarak belirlenirken, ulusal azınlık listeleri bu barajdan muaf tutuluyor. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye kazanmak gerekiyor.
Seçimler, Novi Sad’daki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te yaşanan ve 16 kişinin ölümüne neden olan beton sundurma çökmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarının ardından ülkedeki ilk ulusal seçim olma özelliği taşıyor. Öğrenciler, sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke çapında bir hareket başlatmıştı.
Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçime katılmak üzere başlangıçta 19 liste ilan etti. Bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde yarışıyor.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda olan Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi bulunuyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü”, üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi yer alıyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Vucic’in başbakan adayı olduğu “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile Öğrenci Listesi arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketler, iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğunu gösteriyor. Cumhurbaşkanı Vucic, kampanya sürecinde seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını belirtti.
Oy verme işlemi yarın yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek. Ülke genelinde ve yurt dışında toplam 8 bin 392 sandıkta oy kullanılacak. Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı.
Sırbistan dışında en fazla sandık, 28 sandıkla Bosna Hersek’te kuruldu. RIK kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre açık kalacak, bu durum Amerika ve Okyanusya’daki bazı seçmenlerin yerel saatle gece saatlerinde oy kullanmasına neden olacak.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluştan gözlemciler, seçim sürecini takip etmek için Sırbistan’a geldi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te yapılmıştı.
