BM’den uyaran rapor: Yapay zeka insanlığın içtiği sudan fazlasını tüketebilir

Son Birleşmiş Milletler çevre raporu, yapay zeka modellerinin verimliliği arttıkça enerji ve kaynak talebinin azalacağı umudunu sarsıyor. Rapora göre, yapay zekanın çevresel maliyeti beklenenden daha hızlı bir şekilde yükseliyor. Uzmanlar, bu durumu “Jevons Paradoksu” olarak adlandırılan bir ilkeyle açıklıyor: Bir kaynağın verimliliği arttıkça maliyeti düşer ancak bu da talebi artırarak kaynağın daha fazla tüketilmesine neden olur.

Rapora göre, yapay zekanın küresel kaynak tüketimi üzerindeki etkisi 2030 yılında önemli boyutlara ulaşacak. Öngörülere göre, yapay zekanın enerji tüketimi 2030 yılına gelindiğinde küresel elektriğin %3’ünü oluşturabilir, bu da İngiltere’nin karbon emisyonuna eşdeğer bir çevresel etki demek. Ayrıca, veri merkezlerinin soğutulması için harcanacak su miktarının dünya nüfusunun yıllık içme suyu ihtiyacını aşması bekleniyor.

Raporda ayrıca yapay zeka patlamasının küresel güç dengesi ve çevresel adaletsizlik konularına da değiniliyor. Sadece 32 ülkenin yapay zeka bulut altyapısına sahip olduğu ve bu kapasitenin büyük çoğunluğunun ABD ve Çin’e ait olduğu belirtiliyor. Bu durum, yapay zeka sistemlerini kullanan ve kontrol eden ülkeler ile sadece bu sistemleri tüketen ülkeler arasındaki dijital uçurumu derinleştiriyor ve az gelişmiş ülkelerin çevresel yükü tek başına taşımasına neden oluyor.

Raporda yer alan önerilere göre, yapay zekanın çevresel etkilerini azaltmak için maden tedarikinden geri dönüşüme kadar tüm süreçlerin şeffaf bir şekilde yönetilmesi gerekiyor. Bazı ülkelerin esnek denetim yaklaşımlarının çevresel zararlara yol açabileceği vurgulanıyor. Uzmanlar, yapay zeka inovasyon planlarının gözden geçirilmesi ve teknolojinin iklim ve enerji planlamalarına entegre edilmesi gerektiğini öneriyor.