BANKANIZ HESABINIZI 48 SAAT DONDURABILIR: DOLANDIRICILIK PARASI HESABINIZA DÜŞTÜYSE İLK GÜN NE YAPMALI?

BANKANIZ HESABINIZI 48 SAAT DONDURABILIR: DOLANDIRICILIK PARASI HESABINIZA DÜŞTÜYSE İLK GÜN NE YAPMALI?

Av. Mete ÇELİK

Şöyle bir senaryo düşünelim. Bir üniversite öğrencisi eski telefonunu ikinci el ilan sitesinde 14.000 TL’ye satıyor. Alıcı parayı havaleyle gönderiyor, telefon kargoya veriliyor. Ertesi sabah öğrenci mobil bankacılık uygulamasına giremiyor. Şubeyi aradığında aldığı cevap kısa: “Hesabınız askıya alınmıştır, savcılıktan bilgi alın.”

Sonra ortaya çıkıyor ki parayı gönderen kişi aslında alıcı değil. Dolandırıcı, başka bir mağdurdan aldığı parayı öğrencinin hesabına yönlendirmiş, telefonu da kendine teslim ettirmiş. Bu yöntemle bir mağdurun parası gidiyor, öğrencinin telefonu da. Üstüne öğrencinin hesabı kilitleniyor.

Bu kurgu, son aylarda uygulamada sıkça karşılaştığımız bir tablonun özeti. Hesabın bu kadar hızlı kilitlenmesinin nedeni de bankalara yeni tanınan bir yetki.

Yeni yetki: CMK 128/A

24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun’la Ceza Muhakemesi Kanunu’na 128/A maddesi eklendi. Buna göre nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e), bilişim sistemleri veya banka araçlarıyla işlenen nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158/1-f ve l) ya da banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) suçlarının işlendiğine dair makul şüphe varsa, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kendi kararıyla kırk sekiz saate kadar askıya alabiliyor.

Bu, eskiden alışık olduğumuz sistemden önemli bir kopuş. Önceden hesaba el konulabilmesi için hâkim kararı ve çoğu zaman MASAK ya da BDDK raporu gerekiyordu. Şimdi ilk müdahaleyi banka yapıyor, yargı sonradan devreye giriyor.

Amaç anlaşılır: dolandırılan paranın, hesaptan hesaba aktarılıp kaybolmadan durdurulması. Ama madalyonun öteki yüzünde, bu hesap zincirine istemeden giren insanlar var.

Saat saat süreç

Maddenin öngördüğü süreler çok kısa ve bu yüzden zamanlama her şey.

Kırk sekiz saatlik askı süresinde, suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca olan hâllerde savcının yazılı emriyle el konulabiliyor. El konulan paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa, soruşturma aşamasında bile sahibine iade edilebiliyor.

Masum hesap sahibi ne yapmalı?

Kanun, hesap sahibine açık bir yol gösteriyor: askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurmak. Savcı bu başvuruyu yirmi dört saat içinde karara bağlamak zorunda. Pratikte bu başvurunun ilk gün yapılması, dosyanın seyrini belirliyor.

Başvuruda olmazsa olmaz gördüğüm belgeler şunlar:

1. Paranın neden hesabınıza geldiğini gösteren kayıt: ilan sayfasının ekran görüntüsü, satış yazışmaları, kargo fişi.
2. Hesap hareketlerinin dökümü ve paranın hesaptan çıkıp çıkmadığı bilgisi.
3. Karşı tarafla yapılan tüm mesajlaşmaların tarihli ekran görüntüleri.
4. Hesabınızın maaş, burs ya da emekli aylığı hesabı olduğunu gösteren belgeler, varsa.

Böyle bir durumdaki kişiye ilk söyleyeceğim şey, hesaptan para çekmeye ya da başka hesaba aktarmaya kesinlikle çalışmaması. Askıdaki bir hesabı aşmaya yönelik her hareket, “suçtan haberdarmış” izlenimi yaratır. İkincisi, kendisinin de mağdur olduğunu anlatan bir şikâyet dilekçesini aynı başvuruyla birlikte vermesi; çünkü örnekteki öğrencinin telefonu da dolandırıcıya gitti.

Belgeleri eksiksiz bir başvuruda beklenebilecek gerçekçi sonuç, yalnız suça konu tutarın gerçek mağdura iade edilmek üzere tutulması ve hesabın geri kalanının serbest bırakılması. Tatsız ama yönetilebilir bir sonuç. Belgesiz, gecikmiş bir başvuruda ise hesabın tamamı soruşturma boyunca kilitli kalabilir.

Hangi bloke, hangi kapı?

Hesabınızın kilitlendiğini öğrendiğinizde ilk iş, blokenin kaynağını tespit etmek. İcra dairesinin haciz ihbarnamesi, ceza soruşturmasındaki hâkim kararlı el koyma, vergi dairesi ya da SGK’nın elektronik haczi ve bankanın 128/A askıya alması, dört ayrı yol. Her birinin başvuru mercii ve süresi farklı. Yanlış mercie verilen dilekçe süreyi korumuyor. Dört yolun karşılaştırmasını banka hesap blokesi nasıl kaldırılır başlıklı yazımda tablo hâlinde verdim.

Bankadan, blokeyi hangi kurumun hangi tarihli yazısıyla ya da hangi kanun maddesine dayanarak koyduğunu yazılı olarak isteyin. Banka bu bilgiyi vermekten kaçınamaz.

IBAN’ını “kiraya veren” için durum farklı

Bir uyarıyı da eklemeden geçmeyeyim. Hesabını bilerek başkasının kullanımına açan, “aylık şu kadar vereceğiz, sadece gelen parayı aktar” teklifini kabul eden kişi, bu sürecin masum tarafı değil. Böyle bir durumda 128/A’daki kısa süreler, hesap sahibini korumak için değil, onun hakkında soruşturmayı hızlandırmak için işler. Nitelikli dolandırıcılığa yardım ya da suç gelirlerinin aklanması gibi ağır suçlamalar gündeme gelebilir. Bu noktada vakit kaybetmeden bir İstanbul ceza avukatı ile ifade öncesi görüşmek, sonucun en çok değiştiği adım.

Mağdur taraftaysanız, yani parası çekilen ya da dolandırılan kişiyseniz, yapmanız gereken bankaya ve savcılığa olabildiğince erken başvurmak. 128/A’nın asıl amacı sizin paranızı yolda yakalamak. Başvuru sırası ve ihtiyaç duyulacak belgeler için internet dolandırıcılığında banka ve savcılık başvurusu yazısına bakabilirsiniz.

Av. Mete Çelik, İstanbul Barosu’na kayıtlı olup Bakırköy merkezli çalışmaktadır; bilişim suçları, dolandırıcılık soruşturmaları ve hesap blokeleri üzerine danışmanlık vermektedir.