TCMB’nin makroihtiyati tedbirleri ve KKM’den çıkış stratejisi, Türk lirası mevduatın payını yüzde 61,5’e yükseltti. YP kredilerde daralma yaşanırken, reel sektör borçluluğu azaldı.
2026 yılında küresel belirsizlikler ve jeopolitik riskler uluslararası finans piyasalarında dalgalanmalara neden olurken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla makroihtiyati tedbirlerle Türk lirasına geçişi teşvik etti. Kredi büyümesinin enflasyonla uyumlu seviyelerde tutulması hedeflendi.
Bu kapsamda, yılın başlarında yabancı para kredilere yönelik büyüme sınırları sıkılaştırıldı. Tüketici kredili mevduat hesapları (KMH) için de büyüme limitleri getirildi. Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasından muaf tutulan kredi kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç, taşıt ve ticari krediler ile KMH limitleri için kredi büyüme sınırları düşürüldü.
YP kredilere getirilen büyüme sınırlarının düşürülmesiyle, kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi artışı 28 Ağustos itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi. Ayrıca, TL cinsi yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ve yurt dışı krediler için zorunlu karşılık oranları ocak ayında artırıldı.
Program süresince kredi faizleri TCMB’nin politika adımlarıyla paralel seyretti. Fonlama maliyetlerindeki artışlar, hem ticari hem de bireysel kredi faizlerine yansıdı. YP kredi büyümesindeki kısıtlamalar, ticari kredi kompozisyonunun Türk lirası lehine gelişmesine yol açtı.
Sıkılaşan finansal koşullar, reel sektörün borçluluğunu ve finansal kaldıraç oranını tarihi ortalamaların altına çekti. YP krediler daha çok büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştı. Makroihtiyati düzenlemeler hanehalkı borçluluğunu dengelerken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesi yavaşladı.
Hanehalkı varlıklarında TL mevduat tercihi öne çıkarken, değerli metal fiyatlarındaki hızlı yükseliş YP mevduat kompozisyonunda kıymetli maden hesaplarının payını artırdı. Bankacılık sektörünün takibe dönüşüm oranı, Temmuz 2026 itibarıyla yüzde 2,9’a yükselse de tarihi ortalamasının altında kaldı. Bu artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının payı etkili oldu.
Ocak 2026 itibarıyla kredi kartları ve ihtiyaç kredilerine yeniden yapılandırma imkanı sunuldu. Takipteki alacaklar için ayrılan yüksek karşılıklar ve bankaların güçlü sermaye yapısı, finansal istikrar risklerini sınırladı. Bankacılık sektörünün karlılık yapısı, sermaye yeterliliğini desteklemeye devam etti.
Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) hesaplamasında kullanılan geçici esneklikler 2026 itibarıyla sonlandırıldı. Sektör SYR’si, Aralık 2025’te yüzde 19,7 iken Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026’da ise yüzde 16,6’ya geriledi. Bu oranlar, yasal alt sınırın ve hedef oranın üzerinde seyretmeye devam etti.
Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasından çıkış stratejisi kapsamında, gerçek kişiler için hesap açma ve yenileme işlemleri 23 Ağustos 2025’te sonlandırıldı. Bu karar sonrası 9,6 milyar dolar olan gerçek kişi KKM bakiyesi, Ağustos 2026’da sıfırlandı. Tüzel kişiler için de 15 Şubat 2025’te aynı işlemler durduruldu ve tüzel kişi KKM bakiyesi de 2025 sonuna kadar sıfırlandı.
Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sini oluşturan KKM bakiyesi tasfiye edilirken, TL mevduatın toplam içindeki payı 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e yükseldi. Bu durum, TL’yi teşvik edici politikanın başarısını gösterdi.
Orta Vadeli Program (OVP) doğrultusunda, TL cinsinden yatırım araçları teşvik edilecek. Kredi büyümesine yönelik para politikası ve yatırım-ihracata yönelik finansman koşullarının iyileştirilmesi sürdürülecek. Yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması ve TL mevduatın payının artırılmasına yönelik politikalar devam edecek.
