TÜİK’in 2025 hane halkı harcama verilerine göre, konut ve kira giderleri toplamda en büyük payı alırken, gelir ve hane halkı büyüklüğü harcama dağılımını şekillendirdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı hane halkı tüketim harcaması verilerine göre, ülke genelinde hane halklarının harcamalarında en büyük payı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri oluşturdu. Ulaştırma harcamaları yüzde 20,5 ile ikinci, gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 17,3 ile üçüncü sırada yer aldı.
Tüketim harcamalarında en düşük paya sahip alanlar ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık oldu. Bu oranlar, hane halklarının temel ihtiyaçlar ve barınma dışındaki harcamalarda daha kısıtlı bütçe ayırdığını gösteriyor.
Gelir düzeyleri farklılık gösteren hane halklarının harcama eğilimleri de çeşitlilik gösterdi. En yüksek gelir grubunda yer alan hane halkları, ulaştırma harcamalarına yüzde 25, konut ve kiraya yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içeceklere ise yüzde 12,4 pay ayırdı.
Buna karşılık, en düşük gelir grubundaki hane halkları harcamalarının daha büyük bir kısmını temel ihtiyaçlara yönlendirdi. Bu grup, konut ve kiraya yüzde 38,7, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 29,2 ve ulaştırmaya sadece yüzde 8,6 harcama yaptı. Bu durum, gelir seviyesinin harcama önceliklerini doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.
Temel gelir kaynağı maaş ve ücret olan haneler, konut ve kira için yüzde 26,4 harcama yaparken, müteşebbis geliri olan haneler bu kaleme yüzde 25,5 pay ayırdı. Ulaştırma harcamalarında ise müteşebbis gelirli haneler yüzde 25,9 ile daha yüksek bir oranla harcama yaptı.
Hane halkı büyüklüğü de harcama dağılımında önemli bir etken oldu. Tek kişilik haneler, konut ve kiraya harcamalarının yüzde 41’ini ayırırken, gıda ve ulaştırma harcamaları sırasıyla yüzde 14,3 ve 14,4 olarak gerçekleşti. 6 ve daha fazla kişiden oluşan kalabalık hanelerde ise gıda ve alkolsüz içecekler harcamaların yüzde 23,7’sini, konut ve kira giderleri ise yüzde 22,4’ünü oluşturdu.
Hane halkları tarafından en çok israf edilen gıda grupları incelendiğinde, yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzelerin ilk sırada yer aldığı görüldü. Ekmek israfı yüzde 32,5, süt ve süt ürünleri israfı ise yüzde 15,1 olarak kaydedildi.
